روایتی از قیام 15 خرداد 1342 در اصفهان

منتشر شده در روزنامه اصفهان زیبا،  13خردادماه سال 1404

لینک مطلب در روزنامه اصفهان زیبا

در آغاز محرم 1342 شمسی (مصادف با ماه خرداد) قم به صورت پایگاه ضد رژیم درآمده و با مخالفت با لوایح ششگانه انقلاب سفید شاه، شور خاصی در آن برپا بود. در ایام عزاداری سرور شهیدان، نام حضرت امام خمینی(ره) و نظرات ایشان ورد زبان محافل و هیئت‌های مذهبی بود.

در اصفهان چه گذشت؟

با اعلام خبر سخنرانی امام در روز عاشورا در قم، عده‌ای از شیفتگان ایشان، برای شنیدن سخنرانی به قم شتافتند. دکتر فضل‌الله صلواتی از شرکت اصفهانی‌ها در این سخنرانی یاد می‌کند:

«ما قبلا خبر شده بودیم که حضرت امام سخنرانی خواهند داشت؛ البته در آن زمان، به ایشان حاج‌آقا روح‌الله می‌گفتند و یا می‌گفتند: آقای خمینی قرار است صحبت کند. به هر حال، ما اتوبوس‌های زیادی از اصفهان برای قم، راه انداختیم. با دوستان قرار گذاشتیم که از بلندگوها، صدا را ضبط کنیم؛ چون فکر می‌کردیم اگر در داخل مسجد این کار را انجام بدهیم، هنگام بیرون‌آمدن، نوارها را از ما می‌گیرند؛ به‌خصوص که آن‌وقت‌ها هم ضبط‌صوت‌ها بزرگ بود و مثل امروز نبود… بعدا همین نوارهای سخنرانی به‌طور گسترده بین مردم تکثیر شد و در آگاهی‌بخشی به مردم بسیار اثر داشت.»

خبر تعطیلی بازار و شورش مردم تهران، به اصفهان رسیده بود و این خبر، مبارزان و فعالان را برای کشاندن مردم به صحنه و در حمایت از بازار تهران، به تکاپو انداخت. مهندس سید رضا میرمحمدصادقی در خاطره‌های خود از چگونگی شروع حرکت یاد می‌کند:

«ابتدا علما را در خانه حاج‌مهدی شکوهنده جمع کردیم. یادم می‌آید که آیت‌الله اَشَنی آمد و عمامه‌اش را زمین زد و گفت: این چه افتضاحی است؟! چطور مرجع‌تقلید را گرفتند! در آن جلسه حجج اسلام مرحوم فخرالدین کلباسی و منوچهر منصورزاده و شیخ مهدی مظاهری حضور داشتند و از علمای بزرگ اصفهان، آیت‌الله سید حسین خادمی و آیت‌الله شمس‌آبادی و آیت‌الله طیب و میرسیدعلی ابطحی بودند. نتیجه جلسه، نگارش نامه‌ای بود که به امضای آقایان رسید. نامه حاکی از دعوت مردم به تعطیلی بود.»

فضل الله صلواتی نیز در خاطره‌های خود از تلاش‌های روز یازدهم محرم سخن می‌گوید:

«در اصفهان روزهای یازدهم محرم، هیئت بنی‌فاطمه که دسته معتبری است، برای عزاداری به بازار اصفهان می‌رود؛ مخصوصا در دوران طاغوت، اشعار انقلابی و شعارهای زنده‌ای داشتند. مرحوم مرشدزاده، مداح این هیئت بود که به او “مرشد میرزا” می‌گفتند. نظر ما این بود که پس از مرثیه‌خوانی و سینه‌زنی در بازار برنامه‌مان را اجرا کنیم و می‌خواستیم که بازاری‌ها به‌عنوان اعتراض، مغازه‌ها را چند روزی تعطیل کنند؛ اما مأموران دولتی دور او را گرفته بودند و کار ما به نتیجه نرسید و بنده و دوستان تنها چند شعار به نفع امام دادیم و مختصر درگیری با مأموران داشتیم و بالاخره برنامه اعتصاب را به روزهای بعد موکول کردیم.»

متن کامل در ادامه مطلب 

نقش یک پیام انسان دوستانه در کنار دیپلماسی هوشمندانه در تاثیر بر سیاست جهانی

مروری بر مکاتبه دکتر فضل الله صلواتی به رئیس جمهور آمریکا و بازتاب آن

به قلم: دکتر احمد غضنفرپور، فعال اجتماعی و سیاسی

 در اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۴، جناب آقای دکتر فضل‌الله صلواتی نامه‌ای خطاب به دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا، به سه زبان انگلیسی، عربی و فارسی نگاشت؛ نامه‌ای که با انتشار گسترده، در کنار سیاست‌های خردمندانه وزارت امور خارجه، به نظر می‌رسد تأثیری ملموس بر فضای سیاسی ایالات متحده بر جای گذاشت، چنان‌که نشانه‌های آن در سخنان اخیر رئیس‌جمهور آمریکا آشکار شد. اینجانب با دقت متن این پیام را مطالعه کرده و آن را سرشار از نکاتی عمیق و تأثیرگذار در حوزه‌های روان‌شناسی، جامعه‌شناسی، دین و سیاست یافتم؛ نکاتی که مستقیماً جامعه آمریکا، به‌ویژه طیف مذهبی وابسته به آیین کاتولیک و شخص دونالد ترامپ را خطاب قرار داده بود.

در این بیانیه آمده است:

«شما که پیرو مذهب حضرت مسیح (ع) هستید، در عمل نیز باید روش محبت و صلح آن حضرت را دنبال کنید. آن پیامبر بزرگ هیچ‌گاه طرفدار جنگ، خونریزی و بی‌عدالتی نبود. اکنون که با مشیت الهی از خطر سوءقصد نجات یافته و در جایگاه ریاست‌جمهوری قرار گرفته‌اید، پروردگار فرصتی دیگر به شما عطا فرموده است. همان‌گونه که مدعی صلح هستید، منطقه و جهان را از آتش جنگ‌افروزی حاکمان ظالمی که مردم بی‌گناه را نابود می‌کنند و هر روز بر نسل‌کشی، بی‌غذایی، بی‌آبی و کمبود دارو می‌افزایند، نجات دهید.»

دکتر صلواتی با درایتی ژرف، رئیس‌جمهور ایالات متحده را متوجه مسئولیتی خطیر در عرصه‌های سیاسی، اعتقادی و صلح جهانی ساخت. این نامه که از سوی شخصیتی فرهیخته و برخوردار از پیشینه‌ای درخشان در عرصه‌های سیاسی، اجتماعی و علمی صادر شده بود، بازتابی گسترده و درخور توجه یافت.

تنها مدت کوتاهی پس از انتشار این پیام، شاهد تغییری غیرمنتظره در لحن دونالد ترامپ بودیم. وی در تاریخ ۴ خرداد ۱۴۰۴ برای نخستین‌بار به‌صراحت اعلام کرد: «من از بمباران و کشتار بیزارم و مذاکرات ایران و آمریکا را در مسیر مثبتی می‌بینم.»

بلافاصله پس از این اظهار نظر، به گزارش رسانه‌ها، نماینده‌ای به اسرائیل اعزام شد تا این کشور بدون هماهنگی با ایالات متحده از هرگونه اقدام تحریک‌آمیز خودداری کند.

از این رخداد به‌روشنی می‌توان نتیجه گرفت که سیاست‌ورزی هوشمندانه با در نظر گرفتن منافع ملی، و همچنین مکاتبات و بیانیه‌هایی که با نیت خالص، واقع‌بینی و شناخت عمیق از مسائل انسانی و جهانی بیان می‌شوند، می‌توانند تأثیری ماندگار و گسترده در عرصه بین‌الملل بر جای گذارند. همان‌گونه که چشمه‌ای زلال می‌تواند زمین‌های خشکیده را سیراب کند، پیام روشنگرانه‌ی استاد صلواتی نیز همچون آبی پاک، طراوت و بینشی تازه به فضای خشک و سخت سیاست‌های جهانی بخشید.

با احترام

دکتر احمد غضنفرپور

نامه فضل الله صلواتی به دونالد ترامپ - (فارسی، عربی و انگلیسی)

نامه‌ای از یک شهروند ایرانی خطاب به رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا

به نام خداوند بخشنده مهربان

جناب آقای دونالد ترامپ

رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا

      با سلام؛ آیا تاکنون اندیشیده‌اید که اگر گلوله‌ای که در تاریخ ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۳ به سوی شما شلیک شد، تنها اندکی به چپ منحرف می‌شد، امروز در کجا بودید!؟ چه کسی هم اینک رئیس‌جمهور آمریکا بود و با چه تصمیماتی مسیر سیاست جهانی را رقم می‌زد؟ چه فرمانها و چه تهدیدهایی داشت؟ آیا این واقعه را نمی‌توان نشانه‌ای از مشیت الهی و فرصتی مجدد برای تأمل در سیاست آینده دانست؟

آیا این زندگی دوباره، فرصتی نیست تا به جایگاه خود در قبال صلح جهانی، کاهش خشونت و کاستن از فشار بی‌امان بر ملت‌های مظلوم بیندیشید؟ آیا نمی‌توان انتظار داشت که شما، به عنوان چهره‌ای تأثیرگذار، از: بمباران، کشتن زنان و کودکان، محاصره غذایی و دارویی مردم بی‌پناه غزه جلوگیری کنید؟

رخداد ۷ اکتبر ۲۰۲۳ نتیجه ۷۶ سال آوارگی، ظلم و خشونت علیه ملتی ستمدیده بود. آیا می‌توان خشونتی که امروز علیه مردم بی‌دفاع غزه روا می‌شود را به عنوان «پاسخ مشروع» توجیه کرد؟

آیا رضایت خداوند در آن است که خانه‌های مردم غزه بر سرشان ویران شود و تا این لحظه بیش از ۵۳ هزار انسان جان ببازند؟ آیا وجدان جامعه جهانی، ملت آمریکا و دنیای مسیحیت، با چنین کشتار جمعی و نسل‌کشی آرام خواهد گرفت؟

آیا در نگاه شما و بسیاری از سیاست‌مداران آمریکایی، مردم فلسطین که سرزمینشان اشغال شده، حقی برای زندگی ندارند؟ آیا خدای حضرت عیسی مسیح (ع)، پیام‌آور عشق و صلح، راضی به آن است که فلسطینیان، لبنانی‌ها و یمنی‌ها تنها به‌دلیل دفاع از سرزمین و ناموس خود با سلاح‌های آمریکایی کشته شوند؟

در همان ساعاتی که شما با رهبران کشورهای مسلمان چون عربستان، قطر و امارات مشغول مذاکره برای جذب سرمایه آنها بودید و لبخند بر لب داشتید، اسرائیل با پشتیبانی تسلیحاتی آمریکا، زنان، کودکان، بیماران، غیرنظامیان، پزشکان، پرستاران، خبرنگاران، کارکنان صلیب سرخ،  بیمارستان‌ها، پناهگاه‌ها و حتی خرابه های! غزه را بی‌وقفه بمباران می‌کرد و هزاران مسلمان بی‌گناه را به خاک و خون می‌کشید و دویست و پنجاه زن و کودک را کشت و چه بسیاری را ناقص العضو کرد،  به بهانه آنکه احتمال وجود یک فرد مسلح را می داده است.

افراد مسلح حماس که از وطن، از شرف و خانواده شان دفاع می کنند توسط آمریکا تروریست و واجب القتل به حساب می آیند و آتش بس را که تمام دنیا درخواست آن را دارند و نسبت به فاجعه انسانی در آن منطقه هشدار می دهند، آمریکا جدی نمی گیرد «وتو» می کند! آیا این دوگانگی رفتاری و بی‌تفاوتی در برابر فاجعه‌ای انسانی، به چهره‌ آمریکا در تاریخ آسیبی جدی وارد نمی‌کند؟

جناب آقای ترامپ، خدای عیسی مسیح (ع) که به شما فرصت دوباره‌ای برای زیستن عطا کرده، از شما می‌خواهد که به جای همراهی با جنگ‌افروزان، منادی صلح باشید. از شما انتظار می‌رود که با صدای بلند، از حق زندگی مردم فلسطین دفاع کنید، محاصره‌ ظالمانه را محکوم کرده و تلاش برای ارسال غذا، آب، دارو و امدادرسانی را حمایت نمایید.

پیشنهاد شما مبنی بر کوچاندن مردم غزه به کشورهای دیگر همچون مصر یا اردن، عملاً تأیید ظلم تاریخی و تداوم اشغال سرزمین فلسطین است. هیچ آئین، دین، یا وجدان بیداری نمی‌پذیرد که ملتی را از خانه‌ و خاک خود آواره و سپس تروریست بنامند و زنان و کودکانشان را قتل‌عام کنند.

آیا فراموش کرده‌اید که گروهی که امروز از خود دفاع می‌کند، همان نسلی است که از زمان تولد زیر آوار، تحقیر، گرسنگی، تبعیض و محاصره به سر برده است؟ کودکانی که پدر و مادرشان را از دست داده‌اند، یا بدنی ناقص دارند، در آینده در مورد آمریکا و اسرائیل چگونه قضاوت خواهند کرد؟

امروز شما فرصت دارید که نقشی مؤثر در برقراری صلح جهانی ایفا کنید، تحریم‌های تحمیلی علیه ملت بزرگ ایران را بردارید و بدانید که ایران سرزمینی با فرهنگی کهن، مردمانی فرهیخته و شایسته می باشد و تا آخرین فرد، برای استقلال خود پایداری می کند.

از خداوند می‌طلبم که در این آزمون الهی، که فرصتی دوباره در اختیار شما نهاده، سربلند بیرون آیید و به جایگاه حقیقی انسانی خود بازگردید.

«و به زودی ستمکاران خواهند دانست که به کدام بازگشتگاه بازمی‌گردند.»(قرآن، سوره شعراء، آیه ۲۲۷)

بنی آدم اعضایِ یک پیکرند

که در آفرینش ز یک گوهرند

چو عضوی به درد آورد روزگار

دگر عضوها را نماند قرار

تو کز محنتِ دیگران بی‌غمی

نشاید که نامت نهند آدمی

(سعدی شاعر بزرگ ایرانی)

فضل الله صلواتی

فعال سیاسی، پژوهشگر، استاد دانشگاه

ایران – اصفهان

اردیبهشت ۱۴۰۴ / مه ۲۰۲۵
برای مشاهده ترجمه فارسی و انگلیسی ادامه مطلب را مطالعه فرمایید 

نامه‌ای از یک شهروند ایرانی خطاب به رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا(فارسی/ انگلیسی)

Open Letter from an Iranian Citizen to the President of the United States of America

 

« به نام خداوند بخشنده مهربان »

جناب آقای دونالد ترامپ

رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا

با سلام؛ آیا تاکنون اندیشیده‌اید که اگر گلوله‌ای که در تاریخ ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۳ به سوی شما شلیک شد، تنها اندکی به چپ منحرف می‌شد، امروز در کجا بودید!؟ چه کسی هم اینک رئیس‌جمهور آمریکا بود و با چه تصمیماتی مسیر سیاست جهانی را رقم می‌زد؟ چه فرمانها و چه تهدیدهایی داشت؟ آیا این واقعه را نمی‌توان نشانه‌ای از مشیت الهی و فرصتی مجدد برای تأمل در سیاست آینده دانست؟

آیا این زندگی دوباره، فرصتی نیست تا به جایگاه خود در قبال صلح جهانی، کاهش خشونت و کاستن از فشار بی‌امان بر ملت‌های مظلوم بیندیشید؟ آیا نمی‌توان انتظار داشت که شما، به عنوان چهره‌ای تأثیرگذار، از: بمباران، کشتن زنان و کودکان، محاصره غذایی و دارویی مردم بی‌پناه غزه جلوگیری کنید؟

رخداد ۷ اکتبر ۲۰۲۳ نتیجه ۷۶ سال آوارگی، ظلم و خشونت علیه ملتی ستمدیده بود. آیا می‌توان خشونتی که امروز علیه مردم بی‌دفاع غزه روا می‌شود را به عنوان «پاسخ مشروع» توجیه کرد؟

آیا رضایت خداوند در آن است که خانه‌های مردم غزه بر سرشان ویران شود و تا این لحظه بیش از ۵۳ هزار انسان جان ببازند؟ آیا وجدان جامعه جهانی، ملت آمریکا و دنیای مسیحیت، با چنین کشتار جمعی و نسل‌کشی آرام خواهد گرفت؟

آیا در نگاه شما و بسیاری از سیاست‌مداران آمریکایی، مردم فلسطین که سرزمینشان اشغال شده، حقی برای زندگی ندارند؟ آیا خدای حضرت عیسی مسیح (ع)، پیام‌آور عشق و صلح، راضی به آن است که فلسطینیان، لبنانی‌ها و یمنی‌ها تنها به‌دلیل دفاع از سرزمین و ناموس خود با سلاح‌های آمریکایی کشته شوند؟

در همان ساعاتی که شما با رهبران کشورهای مسلمان چون عربستان، قطر و امارات مشغول مذاکره برای جذب سرمایه آنها بودید و لبخند بر لب داشتید، اسرائیل با پشتیبانی تسلیحاتی آمریکا، زنان، کودکان، بیماران، غیرنظامیان، پزشکان، پرستاران، خبرنگاران، کارکنان صلیب سرخ،  بیمارستان‌ها، پناهگاه‌ها و حتی خرابه های! غزه را بی‌وقفه بمباران می‌کرد و هزاران مسلمان بی‌گناه را به خاک و خون می‌کشید و دویست و پنجاه زن و کودک را کشت و چه بسیاری را ناقص العضو کرد،  به بهانه آنکه احتمال وجود یک فرد مسلح را می داده است.

افراد مسلح حماس که از وطن، از شرف و خانواده شان دفاع می کنند توسط آمریکا تروریست و واجب القتل به حساب می آیند و آتش بس را که تمام دنیا درخواست آن را دارند و نسبت به فاجعه انسانی در آن منطقه هشدار می دهند، آمریکا جدی نمی گیرد «وتو» می کند! آیا این دوگانگی رفتاری و بی‌تفاوتی در برابر فاجعه‌ای انسانی، به چهره‌ آمریکا در تاریخ آسیبی جدی وارد نمی‌کند؟

جناب آقای ترامپ، خدای عیسی مسیح (ع) که به شما فرصت دوباره‌ای برای زیستن عطا کرده، از شما می‌خواهد که به جای همراهی با جنگ‌افروزان، منادی صلح باشید. از شما انتظار می‌رود که با صدای بلند، از حق زندگی مردم فلسطین دفاع کنید، محاصره‌ ظالمانه را محکوم کرده و تلاش برای ارسال غذا، آب، دارو و امدادرسانی را حمایت نمایید.

پیشنهاد شما مبنی بر کوچاندن مردم غزه به کشورهای دیگر همچون مصر یا اردن، عملاً تأیید ظلم تاریخی و تداوم اشغال سرزمین فلسطین است. هیچ آئین، دین، یا وجدان بیداری نمی‌پذیرد که ملتی را از خانه‌ و خاک خود آواره و سپس تروریست بنامند و زنان و کودکانشان را قتل‌عام کنند.

آیا فراموش کرده‌اید که گروهی که امروز از خود دفاع می‌کند، همان نسلی است که از زمان تولد زیر آوار، تحقیر، گرسنگی، تبعیض و محاصره به سر برده است؟ کودکانی که پدر و مادرشان را از دست داده‌اند، یا بدنی ناقص دارند، در آینده در مورد آمریکا و اسرائیل چگونه قضاوت خواهند کرد؟

امروز شما فرصت دارید که نقشی مؤثر در برقراری صلح جهانی ایفا کنید، تحریم‌های تحمیلی علیه ملت بزرگ ایران را بردارید و بدانید که ایران سرزمینی با فرهنگی کهن، مردمانی فرهیخته و شایسته می باشد و تا آخرین فرد برای استقلال خود پایداری می کند.

از خداوند می‌طلبم که در این آزمون الهی، که فرصتی دوباره در اختیار شما نهاده، سربلند بیرون آیید و به جایگاه حقیقی انسانی خود بازگردید.

«و به زودی ستمکاران خواهند دانست که به کدام بازگشتگاه بازمی‌گردند.»(قرآن، سوره شعراء، آیه ۲۲۷)

بنی آدم اعضایِ یک پیکرند

که در آفرینش ز یک گوهرند

چو عضوی به درد آورد روزگار

دگر عضوها را نماند قرار

تو کز محنتِ دیگران بی‌غمی

نشاید که نامت نهند آدمی
(سعدی شاعر بزرگ ایرانی)

فضل الله صلواتی

فعال سیاسی، پژوهشگر، استاد دانشگاه

ایران – اصفهان

اردیبهشت ۱۴۰۴ / مه ۲۰۲۵

Fazlollah Salavati

Writer, Journalist, University Professor, Political Activist

Isfahan, Iran

Ordibehesht 1404 / May 2025

مطالعه متن لاتین در ادامه مطلب 

مصاحبه با استاد فضل الله صلواتی به مناسبت ارتحال آیت الله مستجابی

یک پیشکسوت و مبارز انقلابی:

آیت‌الله مستجابی پهلوان و مجتهدی مردمی و جامع‌الاطراف بود

متن کامل خبر خبرگزاری ایسنا

ایسنا/اصفهان یکی از پیشکسوتان انقلاب و از دوستان مرحوم آیت‌الله مستجابی با اشاره به جامع‌الاطراف بودن شخصیت ایشان گفت: ایشان از نظر دانش، معرفت، فقه و اصول درجه اجتهاد و حرف برای گفتن داشتن، ضمن این‌که در زمینه هنر خوشنویسی، شعر و ادب هم فعال بود، بنابراین ایشان شخصیتی جامع‌الاطراف و مردمی بود که باید الگوی حوزویان جوان امروز باشد.

فضل‌الله صلواتی در گفت‌وگو با ایسنا با بیان این‌که آیت‌الله مستجابی از فرزندان علمای بزرگ و معروف اصفهان بودند، اظهار کرد: ایشان از اقوام نزدیک خانواده صدر بودند که به علت معروفیت پدربزرگ ایشان به استجابت دعا، نام خانوادگی خود را به مستجاب‌الدعواتی تغییر دادند. نسب ایشان به امام موسی بن جعفر(ع) می‌رسد و اجداد و نیاکانشان همه در رده علما و مجتهدان بزرگ در ایران و نجف بودند.

وی افزود: آیت‌الله مستجابی پسر عمومی امام موسی صدر بود و  منزل خودشان در خیابان فروغی اصفهان را به درمانگاهی به نام امام موسی صدر تبدیل کردند، این نزدیکی به نحوی بود که ما فرزندان و خانواده صدر را در منزل ایشان زیاد می‌دیدیم.

این فعال سیاسی و فرهنگی ادامه داد: آیت‌الله مستجابی از جوانی در نجف با مرحوم نواب صفوی پایه‌گذار گروه فدائیان اسلام دوست و هم‌پیمان شد، افکار و اندیشه آن‌ها را پذیرفت و تنها شرط نداشتن دخالت در ترور افراد را مطرح کرد، اما در کارهای تبلیغی و ارشاد مذهبی فداییان فعال بود. آیت‌الله مستجابی در جریان نهضت ملی شدن صنعت نفت از طرفداران جدی دکتر مصدق و آیت‌الله کاشانی بود و در دوره هفدهم مجلس شورای ملی هم به عنوان سمپات آقای کاشانی از اصفهان کاندیدای مجلس شد، در همان زمان و در بحبوحه مبارزات نفتی، علمای بزرگ، محبوب و باسواد دیگری مثل ضیاءالدین علامه، آیت‌الله صِهری و ...کاندیدای مجلس شورای ملی بودند. آن دوره به دلایل مختلف که یکی از آنها تعدد چهره‌ها و کاندیداهای باسواد و محبوب میان مردم بود، انتخابات مجلس در اصفهان باطل شد، اما جبهه ملی به مجلس راه پیدا کردند و در طول دوران نمایندگی آیت‌الله کاشانی، روابط نزدیکی میان آقایان مستجابی و کاشانی در جریان بود و آیت‌الله مستجابی فعالیت زیادی در جریان مبارزات نفتی داشت.

صلواتی افزود: در سال ۱۳۳۴ یا ۱۳۳۵ که گروه فدائیان دستگیر و سران آن اعدام شدند، آیت‌الله مستجابی به دلیل نداشتن دخالت در ترورها به نجف و لبنان سفر کرد و به فعالیت مبارزاتی و تبلیغی در این کشورها پرداخت. ایشان در اوج مبارزات انقلابی به ایران بازگشت و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی هم از چهره‌های فعال و مورد قبول بود. آیت‌الله مستجابی در زمینه ورزش‌های باستانی سرآمد بود و در زورخانه‌های اصفهان و تهران دارای کسوت و حق زنگ و حق صلوات بود؛ این فعالیت و سرآمدی در حدی بود که به ایشان مجتهد پهلوان لقب دادند.

وی با اشاره به ویژگی دیگر آیت‌الله مستجابی گفت: باز بودن درب خانه ایشان به روی مردم، سفره‌داری و پذیرایی مداوم ایشان از مراجعین و فقرا ویژگی خاص ایشان بود که او را از سایر روحانیت متمایز می‌کرد تا حدی که به او «آیت‌الله سفره» می‌گفتند. ایشان از نظر دانش، معرفت، فقه و اصول درجه اجتهاد و حرف برای گفتن داشت. در زمینه هنر خوشنویسی و شعر و ادب هم فعال بود کتابی از هنر خوشنویسی ایشان و چندین جلد کتاب از اشعار ایشان و اشعار جمع‌آوری شده توسط ایشان به چاپ رسیده است، آیت‌الله مستجابی نمونه یک انسان جامع‌الاطراف بودند که می‌توانند نمونه و الگوی خوبی برای حوزویان امروز باشد.

فرماندار اسبق اصفهان با اشاره به ویژگی‌های خاص شخصیتی آیت‌الله مستجابی بیان کرد: آزادگی، شهامت، صراحت لهجه شیرین ایشان توجه همه مراجعان را جلب می‌کرد، حرف حق را بدون ترس و واهمه بیان می‌کرد. انقلابی، آزادی‌خواه و مدام نگران مردم و وضعیت آنها بود، دست‌ودلبازی، سخاوت، کمک به نیازمندان و فعالیت‌های خیریه ایشان بین مردم معروف است و در یک کلام جذابیت شخصیت آیت‌الله مستجابی را می‌توان در تشییع ایشان دید که از مسئولان، اهل سیاست، ورزشکاران و هنرمندان تا مردم عادی و حتی چهره‌های دینی و بارز کشور عراق مثل آیت‌الله شهرستانی داماد آیت‌الله سیستانی در آن شرکت داشتند که نشان از محبوبیت ایشان دارد./انتهای پیام/